Các yếu
tố ảnh hưởng đến hiệu quả
việc cạo cao su
Hiệu quả việc cạo mủ
nhìn chung do một tác động chính đó là con người.
Từ kỹ năng, sự khéo tay của người công
nhân cạo mủ, đến việc quản lý, giám sát,
kiểm tra chặt chẽ của người quản lý và
không thể không nói đến vấn đề ý thức
và kiến thức cơ bản về sự cho mủ
của cây cao su. Ngoài ra còn một số các yếu khác chi
phối nữa như độ sắc bén của dao
cạo, địa hình vườn cây, thể trạng,
giới tính người công nhân cạo mủ. Thời gian
tiến hành cạo mủ (kể cả thu trút mủ) thường
khoảng 25% thời gian dành cho cạo mủ, 35% thời
gian đi lại để cạo mủ và 40% thời gian
cho việc vệ sinh, thay thế chén máng. (Paarderkooper, 1989).
Tuổi cây cũng là yếu tố
ảnh hưởng đến hiệu quả cạo
mủ, thường thì cạo năm cạo 1-5 thời
gian cạo nhanh hơn so với cạo từ năm 6-12
(vỏ cạo nguyên sinh), do tốc độ tăng vanh
của cây thấp hơn, và khi cạo vỏ cạo tái sinh
thì thơi gian cạo có lâu hơn do tăng chiều dài đường
cạo, thêm miệng cạo và điều kiện vỏ
tái sinh.
Với một giống và chế độ
cạo cho sẵn, năng suất mủ thu hoạch sẽ
tùy thuộc vào tốc độ chảy mủ ban đầu
và thời gian mủ chảy. Áp lực trong ống mủ
trong thời gian tiến hành cạo mủ có ảnh hưởng
đáng kể đến sản lượng mủ thu và thường
việc cạo mủ được tiến hành vào lúc sáng
sớm, khi ấy mủ chứa trong các mạnh mủ
ở trong điều kiện áp suất tăng cao (từ
1,0-1,5 Mpa). Sau khi mặt trời mọc, áp suất này
giảm đi và đạt mức thấp nhất từ
1300-1400 IST.
Không thấy khác biệt về sản lượng
mủ giữa áp suất 2000 và 1700 IST, sau đó sản lượng
mủ thu sẽ giảm dần và chỉ còn 70% so với
lúc ban đầu khi áp suất bên trong mạch mủ
chỉ còn 1300 IST. Có biến thiên thuận giữa áp
suất bốc thoát hơi nước trong không khí với
sản lượng mủ thu hoạch. Điều này cho
thấy vai trò của việc hô hấp với áp suất căng
bề mặt ống mủ ảnh hưởng đến
sự chảy mủ.
Hàm lượng mủ khô drc lúc giữa
trưa tăng lên 4 đơn vị so với mủ thu lúc
ban đêm, tuy nhiên tốc độ mủ chảy ban đầu
trong đêm và lúc sáng sớm cao hơn, nên sản lượng
mủ thu nhiều hơn và ít nhiều bù lại cho drc có
thấp hơn.
Bề vòng thân cây cao su sẽ xác định
chiều dài miệng cạo, điều này tùy thuộc vào
các giống. Vùng huy động mủ cũng có ảnh hưởng
nhiều đến sản lượng mủ và biến
thiên của vùng huy động mủ cũng tùy từng
giống khác nhau, cây cho sản lượng mủ cao, có vùng
huy động mủ rộng và sẽ dần đến có
đáp ứng thấp hơn về sản lượng khi
tăng chiều dài miệng cạo, và yếu tố này
cũng thay đổi theo mùa trong năm.
Ngoài chiều dài miệng cạo, số
miệng cạo cũng ảnh hưởng đến
sản lượng mủ thu, mở thêm một miệng
cạo nữa, mủ thu sẽ tăng lên, nhưng cạo
2 miệng sẽ ảnh hưởng nhiều đến sự tăng trưởng
của cây cao su và chế độ cạo 2 miệng như
vậy không thích hợp cho các cây tơ. Có ý kiến cho
rằng cạo 2 miệng chỉ có lợi khi cạo
lớp vỏ tái sinh 1 ở mặt cạo D (lớp vỏ
cạo BI-2). Khi cạo 2 miệng, nếu vùng huy động
mủ không hợp nhất được hoặc độc
lập về sinh lý thì có thể không gặp ảnh hưởng
trái nghịch nào trầm trọng trong một thời gian
ngắn.
Nhịp độ cạo có ảnh hưởng
rất đáng kể đến sinh lý và đáp ứng sãn lượng
mủ của cây cao su. Cạo nhịp độ cao sẽ
ảnh hưởng đến cân bằng sinh lý giữa
sự cho mủ và tái tạo mủ, trong khi đó cạo
giãn nhịp độ sẽ thu được ít mủ hơn.
Thông thường, cạo nhịp độ cạo
thấp cho năng suất mủ/lần cạo cao. Có tương
quan nghịch giữa nhịp độ cạo và năng
suất mủ/lần cạo.
NVMy
Ban Quản lý Kỹ thuật - TCTCSVN